جلسه اول 

-جامعه آماری :به گروهی از افراد،اشیاء و حوادث که حداقل در یک مورد وجه مشترک داشته باشند .

-نمونه آماری :بخشی از جامعه آماری که همه ویژگیهای جامعه آماری را دارا باشد و درصدی از جامعه آماری را تشکیل می دهد .

بخاطر کمبود نیروی متخصص و هزینه بالا وبزرگ بودن جامعه آماری و وقت زیاد از نمونه اماری استفاده می شود .

نمونه آماری  

    ۱-تصادفی : به صورت تصادفی شماره ای را از یک ظرف انتخاب می کنیم ، در این نمونه همه امکان انتخاب شدن را دارند .

   ۲-طبقه ای : انتخاب به نسبت افراد انجام می شود و شانس انتخاب شدن برای همه یکسان است .

   ۳-خوشه ای : از این روش برای مناطق وسیع آماری استفاده می شود. جامعه آماری را به قسمتهای مختلف تقسیم کرده و به صورت تصادفی چند نمونه از آن را انتخاب می کنیم . شانس انتخاب شدن برای همه یکسان است .

  ۴-دردسترس : در این نمونه ارزش آمارگیری پایین می آید ، زیرا همه شانس انتخاب شدن را ندارند و نتایج مختص همان گروهی ست که روی آن کار شده و نمی شود به همه تعمیم داد.

  ۵ -هدفمند : روی افراد خاص یا نخبه انجام می شود ،آمارگر خبری از جامعه آماری به صورت هدفمند انتخاب می کند .

-تست یا آزمون :وسیله برای اندازه گیری

-پارامتر : اعدادی که به وسیلهء تست از روی جامعه آماری بدست آمده را پارامتر گویند .

-آماره : اعدادی که از نمونه آماری بدست می آید را آماره می گویند .

نسبت پارامتر به آماره مثل نمونه به جامعه است.

-آمار توصیفی : آماری که به واسطه آن به دسته بندی اعداد می پردازد و ویژگیهای آن گروه را توصیف می کند و اندازه گیری صورت می گیرد .

-آمار استنباطی : به منظور برآورد وپیش بینی جامعه آماری از طریق نمونه آماری بدست می آید . اندازه گیری در سطح بیشتر و گسترده تر می باشد .

-متغییر : ویژگی که از فردی به فرد دیگر متفاوت است،مثل قد ، گروه خونی و…

-اندازه گیری :اعدادی که با استفاده از تست بدست می آید  اعداد به صورت خام است وهیچ کار آماری روی آن انجام نشده .

-ارزشیابی : جامعتر و کاملتر از اندازه گیری است و با قضاوت و داوری به تصمیم گیری می پردازد .

جلسه دوم 

مقیاسهای اندازه گیری

 ۱ - اسمی :برای شناسایی و طبقه بندی افراد گروهها به کار می رود. اعدادی که وجود دارد واقعی نبوده و فقط جنبه شناسایی دارد.

۲ - رتبه ای (مرتبه ای) :علاوه بر طبقه بندی ، رتبه ها جایگاه افراد را در گروه مشخص می کند .

۳ - فاصله ای :علاوه بر شناسایی و رتبه بندی فاصله بین واحدها با هم برابر است .طبق این مقیاس نقطه صفر قراردادی است.

۴ - نسبی(صفر مأخذی) :هر سه ویژگی بالا رادارد وصفر آن واقعی ست.

-متغییر گسسته :متغییری که ارزشهای عددی مشخص یا اعداد صحیح به خودش می گیرد.

-متغییر پیوسته :بین اعداد صحیح ، اعداد خرد و اعشاری نیز داریم .

-کرانه (حدود واقعی اعداد) :شامل محدوده ای از اعداد می باشد که نیم واحد به آن اضافه و نیم واحد از آن کم می شود.مثال؛ عدد ۶ ۵/۵ -۶/۵ و یا عدد ۴/۵ ۴/۴۵-۴/۵۵

جدول توزیع فراوانی :شامل

دامنه تغییرات = بزرگترین عدد - کوچکترین عدد +۱

تعداد طبقات =۱۰ تا ۲۰ طبقه

فاصله طبقات = دامنه تغییرات/تعداد طبقات

مثال : دامنه تغییرات ،تعداد طبقات و فاصله طبقات را مشخص کنید.

۴۵-۴۳-۴۱-۴۷-۴۹-۴۵-۴۶-۵۰-۵۲-۵۱-۵۷-۵۳-۵۹-۵۳-۵۶-۵۴-۶۰-۶۱-۶۵-۶۳-۶۶-۶۸-۷۰-۷۲-۷۴-۷۳-۷۴-۷۷-۷۹-۷۸-۸۰-۸۱-۸۳-۸۵-۹۰-۸۷-۸۸-۸۹-۹۲-۹۹-۹۷-۱۰۰-۹۶-۹۵-۹۴-۹۳-۹۷-۹۸-۹۱-۹۳

دامنه = ۱+۴۱-۱۰۰=۶۰


تعداد طبقات ۶۰/۱=۶۰ ، ۶۰/۲=۳۰ ، ۶۰/۳=۲۰ ،۶۰/۴=۱۵ ، ۶۰/۵=۱۲ ، ۶۰/۶=۱۰

فراوانیدسته 
۵۹۷-۱۰۰
۵۹۳-۹۶
۴۸۹-۹۲
۳۸۵-۸۸
۲۸۱-۸۴
۴۷۷-۸۰
۳۷۳-۷۶
۲۶۹-۷۲
۳۶۵-۶۸
۲۶۱-۶۴
۳۵۷-۶۰
۴۵۳-۵۶
۴۴۹-۵۲
۴۴۵-۴۸
۲۴۱-۴۴

-فراوانی : تعداد تکرار عدد

-فراوانی نسبی : نسبتی از کل فراوانی به هر طبقه   فراوانی نسبی=فراوانی هر طبقه /کل فراوانی ها

تمرین :دامنه تغییرات ،تعداد طبقات ، فاصله طبقات ،فراوانی و فراوانی نسبی را مشخص کنید.

۵۱-۵۳-۵۵-۵۴-۵۷-۵۹-۶۱-۶۴-۶۵-۶۳-۶۸-۷۰-۷۲-۷۳-۷۵-۷۹-۸۱-۸۲-۸۴-۸۵-۸۷-۸۸-۸۹-۹۱-۹۴-۹۵-۹۷-۹۹-۱۰۰-۱۰۱-۱۰۳-۱۰۵-۱۰۶-۱۰۹-۱۱۱-۱۱۳-۱۱۵-۱۱۷-۱۱۹-۱۲۰